Overpeinzingen van een lezer

Goed uitgebalanceerd werk, waarin het thema van vluchtigheid, het ontglippen van de zin van het leven, de afgescheidenheid van afzonderlijke mensen en innerlijke werelden, de onkenbaarheid van mensen,de misverstanden die daaruit voortkomen, het lot, het 'I am a rock', d.m.v. verschillende personages op verschillende manieren uitgebeeld worden. Het proces waarin de hoofdpersoon veroordeeld wordt doet even denken aan Camus, 'de vreemdeling' . Was hij, tegen wil en dank, niet in wezen ook die 'étranger'? Waarschijnlijk bedoel je zelf eerder een verband te leggen met Kafka. Daarnaast het thema van vaders, moeders en kinderen en de onderlinge duistere verbanden daartussen. Iedereen is tegelijk met elkaar verbonden en staat tegelijk los van elkaar. Mooie ontknoping mbt de plek van Moenk in het geheel. Wat ik niet zo goed begrijp is dat iemand zegt dat Marcia op de moeder van de hoofdpersoon lijkt. Ik begrijp wel dat deze opmerking gemaakt moet worden, nodig is, maar in eerste instantie zag ik Marcia als een warme (en ook intellectueel) passierijke persoon, ook gezien de manier waarop zij sex heeft, totaal anders dan de koude Anna. Het blijft voor mij dus een raadsel waarom Marcia in het tweede deel zo totaal iemand anders is, zo gevoelloos ineens. Zij lijkt voor mij als een blad aan de boom omgeslagen. Na Marcia komt Anna mij vreemd voor als relatie van de hoofdpersoon, hoewel Anna mss meer op de moeder lijkt dan Marcia, in aanvang meer een eenzaam afgezonderd eiland is? (Marcia wordt dit later ook, maar ik vond dat in beginsel niet zo bij haar passen, het gaat blijkbaar om iets duisters). Ik heb het boek tot het einde toe geboeid uitgelezen. Qua taal vond ik in de eerste helft meer filosofisch – poëtische stukjes tekst dan in de tweede helft, waar ik van genoot. Margrethe Venema

Post van een lezer...

"Ik heb de Wet van Moenk gelezen. Schitterend en heel knap boek, mijn complimenten. Tot het eind boeiend. Ben al die tijd benieuwd geweest wat je inspiratiebronnen waren."

Interview in Sociologie Magazine, juni 2016

Review

In Moenk’s law, you get introduced to two men: Moenk and I (a first person narrative). Jaap Bos gives you a look inside each of their lives by switching the perspective chapter by chapter. After you’ve finished the book, you come to realize that not every highlighted aspect of their lives is a necessary precondition to the meaning of the story or to fully comprehend the book. In the same vein, Jaap Bos leaves some (vital) questions unanswered. At first you get angry, but then you start to wonder: Are they really vital questions? Have I missed the symbolism? Am I looking for meaning when there isn’t any? Jaap Bos teaches you that not every defined aspect of their lives has to symbolize something; he has written their lives down as they are and part of your job as a reader is to give meaning to it and to look for or give it your own symbolism. Moenk’s law is a beautiful, realistic ode to life. Jet Klokgieters [Gepubliceerd in Think Big, het online honourstijdschrift van de faculteit Sociale Wetenschappen Universiteit Utrecht]

Nog een lezer is enthousiast...

Ik móet je even laten weten hoe ik onder de indruk ben over je boek De wet van Moenk!!! Gisteravond uitgelezen na een paar veel te korte nachten, omdat ik het boek niet weg kon leggen. Tijdens het lezen werd ik getroffen door prachtige zinnen. Ik vond de verhaallijnen zo mooi, maar kon het niet "pakken", dacht steeds dat ik het 2x zou moeten lezen. Maar door slechts één zin viel alles op zijn plaats... echt met een diepe zucht na de laatste bladzijde het boek dichtgeslagen.

Radicale karakters?

Vandaag geluncht met een collega die 'Moenk' had gelezen en met veel plezier, zei hij. Veel lof voor de toch wel ingewikkelde plot en de verwikkelingen in het boek. Maar hij had ook een 'maar', en die leg ik mijn bloglezers nu voor. De wereld van de mannen en de wereld van de vrouwen zijn in 'Moenk' van elkaar gescheiden door een onoverbrugbare kloof, zegt hij. De mannen begrijpen eigenlijk maar heel weinig van de vrouwen ('Ze modderen maar wat aan') terwijl de vrouwen door hun principiële opstelling juist uit het zicht verdwijnen. 'Radicale karakters', noemt mijn collega dat. Interessante gedachte, vind ik. Ik ben dan ook benieuwd om te weten of andere lezers dat ook zo hebben ervaren.

Moenk in Amsterdam, boekhandel in de Beethovenstraat.

Historisch onderzoek

Aan romans gaat vaak meer historisch onderzoek vooraf dan je misschien zou denken als lezer. De scene in Berlijn (hoofdstuk 1, pagina 17 en verder) is gebaseerd op historische bronnen. Hier twee foto's van Berlijn uit die tijd. Op een ervan (de onderste) een manifestatie van communistische jongeren. Foto: Henry Toluzzi voor de Stars and Stripes. Volgens het onderschrift dateert de foto van 28 mei 1950.

Advies van Arthur Japin

Arthur Japin Retweeted Athenaeum Boekhandel "Niet missen: De wet van Moenk! @JaapCBos @Athenaeum" (tweet van 24 januari)

Op de schoorsteenmantel

Marcia keek om zich heen. Op de schoorsteenmantel stond een miniatuur Eiffeltorentje dat ik haar acht jaar eerder had gegeven. Ze zag wat ik zag en voor het eerst was er iets van herkenning in haar ogen te vinden. 'Goed,' zei ze, 'neem hem mee naar de Eiffeltoren. Hij zou er dolgraag een keertje op willen.' Ik keek naar het torentje en dacht aan ons afscheid, aan onze omhelzing op het station, aan de belofte die nooit was ingelost [...]'

Tweet

@JaapCBos omschrijft in De wet van Moenk precies wat ik ervaar. Wat een meesterlijke roman! #lezen #boeken [Tweet van Saskia Kruze]Goed om te zien dat mijn fictie in de werkelijkheid aankomt!

"Melancholisch meesterwerk"

Uit de webrecensie van Alex Hoogendoorn: De wet van Moenk van Jaap Bos is een verrassende, diepgaande ideeënroman waarin grote vragen worden gesteld. Dé roman om straks de Maand van de Filosofie mee in te luiden. [...] Het is een uitdagend boek om te lezen, maar als je het tempo weet bij te houden, ontrolt zich een melancholisch meesterwerk waarin de vorm op een uiterst originele manier is ingezet om de lezer bij het verhaal te betrekken. De wet van Moenk is een absolute aanrader voor de filosofisch ingestelde literatuurliefhebber. [4,5 sterren]

Nog een lezer...

Dit zijn de ervaringen van nog een lezer... "Ik moest mezelf dwingen om te stoppen, want ik was steeds benieuwd hoe het verder zou gaan. De afwisseling van de hoofdstukken, om en om het verhaal van de twee hoofdpersonen, vond ik heel prettig. Hoe verrassend als tegen het einde heel onopvallend en terloops met een enkel woord duidelijk wordt hoe de personen met elkaar verbonden zijn. […] Toen ik het boek uit had voelde ik mij wat knock-out geslagen en een beetje droevig gestemd. Ik heb de dagen er na nog wel eens terug gebladerd. Het is een boek om wat over na te mijmeren. Dat alles met alles samen hangt laat zich wellicht denken, maar dat niets tot iets leidt hoop ik voorlopig nog niet te behoeven beamen."

Sartre of de diepgang: is Moenk een existentialist?

Een van de lezers van Moenk schrijft mij: 'De compositie van je boek is tamelijk complex, maar ook heel mooi en doordacht. Als lezer zie je dat pas goed als je het boek helemaal uit hebt. En zo moet het mijns inziens. {Maar] door je betrekkelijke overmaat aan diepgang en je hang naar een zekere relativerende zinloosheid roept je tekst iets teveel en vast onbedoeld een sfeer op die mij terugvoert in de romans van existentialisten. Zelfs de wet van Moenk als zodanig kan ik Sartriaans interpreteren: het niets als bewustzijn, leidt tot en is intentioneel betrokken op iets.'

Moenk bij Athenaeum

Met op de achtergrond 't Lieverdje.

Prijsvraag! (geldig tot 17 februari)

PRIJSVRAAG. 'Alle wegen leiden naar Rome', zegt men. Maar welke grote culturele hoofdstad van de wereld speelt een uiterst belangrijke rol in De wet van Moenk, van Jaap Bos? Je kunt deze vraag beantwoorden tot woensdag 17 februari. Dan wordt er geloot onder de inzenders met het juiste antwoord en maak je kans op een gesigneerd exemplaar van deze roman! Oplossing sturen aan uitgeverij Magonia tav Lex Jansen: http://www.magonia.nl/

Bert Bakker over Moenk

‘Lezers hebben ook een taak,’ zo eindigt deze roman. Er worden in Moenk tenminste drie lijnen getrokken. Je ziet gebeurtenissen door de ogen van een ik-persoon, je kijkt met de ogen van Moenk, een fotograaf, en er is een derde onzichtbare verhaallijn, die niet van de ik-persoon is en niet van Moenk. Die lijn zou je de lijn het archetype kunnen noemen of te wel de Wet van Moenk. Op pagina 158 wordt de Wet van Moenk zo onder woorden gebracht: ‘De tragiek van de mens is… dat hij niet ziet dat de wereld waarin hij leeft zich voor zijn ogen afspeelt, zonder reden, zonder doel, zonder oorzaak. We staan midden in het leven en we beseffen het niet…’ We beseffen die tragiek niet als ik-zeggertje, niet als professioneel fotograaf. In zijn wet is ‘alles met alles verbonden, maar niets leidt tot iets.’ De perspectieven wisselen overigens en ook de vertelsituaties liggen niet vast. In Moenk komt geen ‘Alwetende verteller’ aan het woord en Bos houdt met strakke hand de perspectieven uit elkaar, daardoor ontstaan er markante verbindingslijnen, zonder dat de indruk gewekt wordt dat er ‘alwetend standpunt’ is. Moenk is een knap biografisch spel met lijnen en perspectieven, zonder wetmatigheden. Ik zie het als mijn taak om u, als lezer, op dit mooie boek te wijzen.

Aantekenboekje

Dit is het aantekenboekje dat ik dag en nacht bij me droeg toen ik Moenk schreef in de winter van 2013 -2014. Met het slot heb ik een poos moeten worstelen, ik zag het wel voor me, maar wist niet goed hoe ik er moest komen. De twist aan he slot, die er nu in zit, bleek de oplossing te zijn...

Symposium Literatuur en wetenschap



'Literatuur en wetenschap', 22 januari 2016, symposium waarop De wet van Moenk ten doop is gehouden. De Swaan sprak over stijl en stijlloosheid in de wetenschap, Bos over verbeelding als raakvlak tussen literatuur en wetenschap, en Lievers over de absolute conceptie van de werkelijkheid. ----------- vlnr Abram de Swaan, Jaap Bos, Menno Lievers

Hebben lezers ook een taak?

'Je bent lezer,' zegt Marcia, 'lezers hebben ook een taak.'


Ontdek wie Marcia is, en tegen wie zij het heeft Als zij zegt "lezers hebben ook een taak", en vraag je af of zij gelijk heeft. Hebben lezers een taak?

foto: Gerhard Richter

Fragment uit De wet van Moenk


Klik op link voor een Youtube-clip waarin de auteur voorleest uit de roman.

Openingszinnen uit De wet van Moenk


Ik herinner me alles. Ik was hier eerder, in een ander leven,
in deze vreemde stad met zijn onpraktische muren en zijn ongecoördineerde
verkeer, zijn katten en vetgemeste mensen.
Ik herinner me de brug, dat majestueuze beest dat op de oever
van de rivier lag en met zijn staart de andere oever raakte.


Verder lezen? Dat kan... eind volgende week overal te koop! Of kom naar het symposium op 22 januari a.s. over Literatuur en wetenschap (Boothzaal, universiteitsbibliotheek Utrecht, 15.00-17.00 uur). met Abram de Swaan, Menno Lievers en de auteur van de wet van Moenk.

Omslag